ضامن اهو
آخرین مطالب
امکانات وب
امام علي
بن موسي الرضا عليهالسلام هشتمين امام شيعيان از سلاله پاك رسول خدا و هشتمين
جانشين پيامبر مكرم اسلام ميباشند
ايشان در
سن 35 سالگي عهدهدار مسئوليت امامت ورهبري شيعيان گرديدند و حيات ايشان مقارن بود
با خلافت خلفاي عباسي كه سختيها و رنج بسياري رابر امام رواداشتند و سر انجام مامون
عباسي ايشان رادرسن 55 سالگي به شهادت رساند.دراين نوشته به طور خلاصه, بعضي
ازابعاد زندگاني آن حضرت را بررسي مي نماييم
نام ،لقب
و كنيه امام
نام
مبارك ايشان علي و كنيه آن حضرت ابوالحسن و مشهورترين لقب ايشان "رضا" به معناي
"خشنودي" ميباشد. امام محمدتقي عليهالسلام امام نهم و فرزند ايشان سبب ناميده شدن
آن حضرت به اين لقب را اينگونه نقل ميفرمايند : خداوند او را رضا لقب نهاد زيرا
خداوند در آسمان و رسول خدا و ائمه اطهار در زمين از او خشنود بودهاند و ايشان را
براي امامت پسنديده اند و همينطور به خاطر خلق و خوي نيكوي امام هم دوستان و
نزديكان و هم دشمنان از ايشان راضي و خشنود بودند
يكي از
القاب مشهور حضرت " عالم آل محمد " است . اين لقب نشانگر ظهور علم و دانش ايشان
ميباشد.جلسات مناظره متعددي که امام با دانشمندان بزرگ عصر خويش, بويژه علماي اديان
مختلف انجام داد و در همه آنها با سربلندي تمام بيرون آمد دليل کوچکي براين سخن
است، که قسمتي از اين مناظرات در بخش " جنبه علمي امام " آمده است. اين توانايي و
برتري امام, در تسلط بر علوم يكي از دلايل امامت ايشان ميباشد و با تأمل در سخنان
امام در اين مناظرات, كاملاً اين مطلب روشن ميگردد كه اين علوم جز از يك منبع
وابسته به الهام و وحي نميتواند سرچشمه گرفته باشد
پدر و
مادر امام
پدر
بزرگوار ايشان امام موسي كاظم عليه السلام پيشواي هفتم شيعيان بودند كه در سال 183
ه.ق. به دست هارون عباسي به شهادت رسيدند و مادرگراميشان " نجمه " نام
داشت
زندگي
امام در مدينه
حضرت رضا
(عليه السلام) تا قبل از هجرت به مرو در مدينه زادگاهشان، ساكن بودند و در آنجا در
جوار مدفن پاك رسول خدا و اجداد طاهرينشان به هدايت مردم و تبيين معارف ديني و سيره
نبوي مي پرداختنند. مردم مدينه نيز بسيار امام را دوست مي داشتند و به ايشان همچون
پدري مهربان مي نگريستند.تا قبل ازاين سفر با اينکه امام بيشترسالهاي عمرش را
درمدينه گذرانده بود, اما درسراسرمملکت اسلامي پِيروان بسياري داشت که گوش به فرمان
اوامر امام بودند
امام در
گفتگويي كه با مامون درباره ولايت عهدي داشتند، در اين باره اين گونه مي فرمايند:"
همانا ولايت عهدي هيچ امتيازي را بر من نيفزود. هنگامي كه من در مدينه بودم فرمان
من در شرق و غرب نافذ بود واگرازکوچه هاي شهر مدينه عبورمي کردم, عزيرتراز من كسي
نبود . مردم پيوسته حاجاتشان را نزد من مي آوردند و كسي نبود كه بتوانم نياز او ر ا
برآورده سازم, مگر اينكه اين كار را انجام مي دادم و مردم به چشم عزيز و بزرگ خويش،
به من مى نگريستند
امامت
حضرت رضا عليه السلام
امامت و
وصايت حضرت رضا (عليه السلام ) بارها توسط پدر بزرگوار و اجداد طاهرينشان و رسول
اكرم (صلي الله وعليه واله )اعلام شده بود. به خصوص امام كاظم (عليه السلام ) بارها
در حضور مردم ايشان را به عنوان وصي و امام بعد از خويش معرفي كرده بودند كه به
نمونهاي از آنها اشاره مينمائيم
يكي از
ياران امام موسي كاظم عليه السلام ميگويد:" ما شصت نفر بوديم كه موسي بنجعفر به
جمع ما وارد شد و دست فرزندش علي در دست او بود. فرمود :" آيا ميدانيد من كيستم ؟"
گفتم:" تو آقا و بزرگ ما هستي". فرمود :" نام و لقب من را بگوئيد". گفتم :" شما
موسي بن جعفر بن محمد هستيد ". فرمود :" اين كه با من است كيست ؟" گفتم :" علي بن
موسي بن جعفر". فرمود :" پس شهادت دهيد او در زندگاني من وكيل من است و بعد از مرگ
من وصي من مي باشد"". (4) در حديث مشهوري نيزکه جابر از قول نبى اكرم نقل ميكند
امام رضا (عليه السلام ) به عنوان هشتمين امام و وصي پيامبر معرفي شدهاند. امام
صادق (عليه السلام ) نيز مكرر به امام كاظم ميفرمودند كه "عالمآلمحمد از فرزندان تو
است و او وصي بعد از تو ميباشد
سفر به
سوي خراسان
مأمون
براي عملي كردن اهداف ذكر شده چند تن از مأموران مخصوص خود را به مدينه, خدمت حضرت
رضا (عليه السلام ) فرستاد تا حضرت را به اجبار به سوي خراسان روانه كنند. همچنين
دستور داد حضرتش را از راهي كه كمتر با شيعيان برخورد داشته باشد, بياورند. مسير
اصلي در آن زمان راه كوفه ، جبل ، كرمانشاه و قم بوده است كه نقاط شيعهنشين و مراكز
قدرت شيعيان بود. مأمون احتمال ميداد كه ممكن است شيعيان با مشاهده امام در ميان
خود به شور و هيجان آيند و مانع حركت ايشان شوند و بخواهند آن حضرت را در ميان خود
نگه دارند كه در اين صورت مشكلات حكومت چند برابر ميشد. لذا امام را از مسير بصره ،
اهواز و فارس به سوي مرو حركت داد.ماموران او نيزپيوسته حضرت رازير نظر
داشتندواعمال امام رابه او گزارش مي دادند
حديث
سلسلة الذهب
در طول
سفر امام به مرو ، هركجا توقف ميفرمودند, بركات زيادي شامل حال مردم ان منطقه مي
شد. از جمله هنگاميكه امام در مسير حركت خود وارد نيشابور شدند و در حالي كه در
محملي قرار داشتند از وسط شهر نيشابور عبور كردند. مردم زيادي كه خبر ورود امام به
نيشابور را شنيده بودند, همگي به استقبال حضرت آمدند در اين هنگام دو تن از علما و
حافظان حديث نبوي, به همراه گروههاي بيشماري از طالبان علم و اهل حديث و درايت،
مهار مرکب را گرفته وعرضه داشتند :" اي امام بزرگ و اي فرزند امامان بزرگوار، تو را
به حق پدران پاك و اجداد بزرگوارت سوگند ميدهيم كه رخسار فرخنده خويش را به ما نشان
دهي و حديثي از پدران و جد بزرگوارتان پيامبر خدا براي ما بيان فرمايي تا يادگاري
نزد ما باشد ". امام دستور توقف مركب را دادند و ديدگان مردم به مشاهده طلعت مبارك
امام روشن گرديد. مردم از مشاهده جمال حضرت بسيار شاد شدند به طوري كه بعضي از شدت
شوق ميگريستند و آنهايي كه نزديك ايشان بودند ، بر مركب امام بوسه ميزدند. ولوله
عظيمي در شهر طنين افكنده بود به طوري كه بزرگان شهر با صداي بلند از مردم
ميخواستند كه سكوت نمايند تا حديثي از آن حضرت بشنوند. تا اينكه پس از مدتي مردم
ساكت شدند و حضرت حديث ذيل را كلمه به كلمه از قول پدر گراميشان و از قول اجداد
طاهرينشان به نقل از رسول خدا و به نقل از جبرائيل از سوي حضرت حق سبحانه و تعالي
املاء فرمودند: " كلمه لاالهالاالله حصار من است پس هركس آن را بگويد داخل حصار من
شده و كسيكه داخل حصار من گردد ايمن از عذاب من خواهد بود. " سپس امام فرمودند: "
اما اين شروطي دارد و من خود از جمله آن شروط هستم
اين حديث
بيانگر اين است كه از شروط اقرار به كلمه لاالهالاالله كه مقوم اصل توحيد در دين
ميباشد، اقرار به امامت آن حضرت و اطاعت وپذيرش گفتار و رفتارامام ميباشد كه از
جانب خداوند تعالي تعيين شده است. در حقيقت امام شرط رهايي از عذاب الهي را توحيد و
شرط توحيد را قبول ولايت و امامت ميدانند
ولايت
عهدي
باري ،
چون حضرت رضا (عليه السلام ) وارد مرو شدند, مأمون از ايشان استقبال شاياني كرد و
در مجلسي كه همه اركان دولت حضور داشتند صحبت كرد و گفت :" همه بدانند من در آل
عباس و آل علي (عليه السلام ) هيچ كس را بهتر و صاحب حقتر به امر خلافت از
عليبنموسيرضا (عليه السلام ) نديدم". پس از آن به حضرت رو كرد و گفت:" تصميم
گرفتهام كه خود را از خلافت خلع كنم و آنرا به شما واگذار نمايم". حضرت فرمودند:"
اگر خلافت را خدا براي تو قرار داده جايز نيست كه به ديگري ببخشي و اگر خلافت از آن
تو نيست ، تو چه اختياري داري كه به ديگري تفويض نمايي ". مأمون بر خواسته خود
پافشاري كرد و بر امام اصرار ورزيد. اما امام فرمودند :" هرگز قبول نخواهم كرد ".
وقتي مأمون مأيوس شد گفت:" پس ولايت عهدي را قبول كن تا بعد از من شما خليفه و
جانشين من باشيد". اين اصرار مأمون و انكار امام تا دو ماه طول كشيد و حضرت قبول
نميفرمودند و ميگفتند :" از پدرانم شنيدم, من قبل از تو از دنيا خواهم رفت و مرا با
زهر شهيد خواهند كرد و بر من ملائك زمين و آسمان خواهند گريست و در وادي غربت در
كنار هارون الرشيد دفن خواهم شد". اما مأمون بر اين امر پافشاري نمود تا آنجاكه
مخفيانه و در مجلس خصوصي حضرت را تهديد به مرگ كرد. لذا حضرت فرمودند :" اينك كه
مجبورم, قبول ميكنم به شرط آنكه كسي را نصب يا عزل نكنم و رسمي را تغيير ندهم و
سنتي را نشكنم و از دور بر بساط خلافت نظرداشته باشم". مأمون با اين شرط راضي شد.
پس از آن حضرت, دست را به سوي آسمان بلند كردند و فرمودند: " خداوندا ! تو ميداني
كه مرا به اكراه وادار نمودند و به اجبار اين امر را اختيار كردم؛ پس مرا مؤاخذه
نكن همان گونه كه دو پيغمبر خود يوسف و دانيال را هنگام قبول ولايت پادشاهان زمان
خود مؤاخذه نكردي. خداوندا عهدي نيست جز عهد تو و ولايتي نيست مگر از جانب تو، پس
به من توفيق ده كه دين تو را برپا دارم و سنت پيامبر تو را زنده نگاه دارم. همانا
كه تو نيكو مولا و نيكو ياوري هستي
مختصري
از كلمات حكمتآميز امام
امام
فرمودند : "دوست هركس عقل اوست و دشمن هركس جهل و ناداني و حماقت است
امام
فرمودند : "علم و دانش همانند گنجي ميماند كه كليد آن سئوال است، پس بپرسيد. خداوند
شما را رحمت كند زيرا در اين امرچهار طايفه داراي اجر ميباشند
1- سئوال
كننده
2-
آموزنده
3-
شنونده
4- پاسخ
دهنده
امام
فرمودند :" مهرورزي و دوستي با مردم نصف عقل است
امام
فرمودند :"چيزي نيست كه چشمانت آنرا بنگرد مگر آنكه در آن پند و اندرزي است
امام
فرمودند :" نظافت و پاكيزگي از اخلاق پيامبران است
شهادت
امام
در نحوه
به شهادت رسيدن امام نقل شده است كه مأمون به يكي از خدمتکاران خويش دستور داده بود
تا ناخنهاي دستش را بلند نگه دارد و بعد به او دستور دادتا دست خود را به زهر
مخصوصي آلوده كند و در بين ناخنهايش زهر قرار دهد و اناري را با دستان زهرآلودش
دانه كند و او دستور مأمون را اجابت كرد. مأمون نيز انار زهرآلوده را خدمت حضرت
گذارد و اصرار كرد كه امام ازآن انار تناول کنند.اما حضرت از خوردن امتناع فرمودند
و مأمون اصرار كرد تا جاييكه حضرت را تهديد به مرگ نمود و حضرت به جبر, قدري از آن
انار مسموم تناول فرمودند. بعد از گذشت چند ساعت زهر اثر كرد و حال حضرت دگرگون
گرديد و صبح روز بعد در سحرگاه روز 29 صفر سال 203 هجري قمري امام رضا ( عليه
السلام ) به شهادت رسيدند
تدفين
امام
به قدرت
و اراده الهي امام جواد ( عليه السلام ) فرزند و امام بعد از آن حضرت به دور از چشم
دشمنان, بدن مطهر ايشان را غسل داده وبر آن نماز گذاردند و پيکر پاك ايشان با
مشايعت بسياري از شيعيان و دوستداران آن حضرت در مشهد دفن گرديد و قرنهاست كه مزار
اين امام بزرگوار مايه بركت و مباهات ايرانيان است
ضامن اهو...
ما را در سایت ضامن اهو دنبال میکنید
برچسب: زندگی نامه امام رضا,زندگینامه امام رضا برای کودکان,زندگي نامه امام رضا ع,
نویسنده:
بازدید: 55